Thực tế, pin lithium chỉ có thể phát nổ hoặc bốc cháy khi xảy ra các sự cố như lỗi sản xuất, chập mạch, quá nhiệt, va đập mạnh hoặc sử dụng sai cách. Trong khi đó, những bộ pin được sản xuất đúng tiêu chuẩn, tích hợp hệ thống quản lý pin (BMS) và sử dụng đúng quy trình có mức độ an toàn rất cao.

Bài viết dưới đây sẽ PSG Năng Lượng Việt Nam sẽ phân tích vì sao pin lithium phát nổ và làm thế nào để hạn chế rủi ro dưới góc nhìn kỹ thuật, giúp bạn có cái nhìn khách quan trước khi lựa chọn và sử dụng pin lithium cho xe điện.

PIN LITHIUM XE ĐIỆN CÓ NỔ KHÔNG?

Có. Pin lithium xe điện có thể phát nổ hoặc bốc cháy trong một số điều kiện nhất định. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa mọi bộ pin lithium đều nguy hiểm hoặc luôn tiềm ẩn nguy cơ xảy ra sự cố trong quá trình sử dụng.

Thực tế, pin lithium chỉ có nguy cơ cháy nổ khi gặp các tình huống bất thường như pin kém chất lượng, lỗi trong quá trình sản xuất, sử dụng sai cách, sạc không đúng tiêu chuẩn, va chạm mạnh hoặc tự ý độ chế, can thiệp vào hệ thống điện của xe. Với những bộ pin được sản xuất đúng tiêu chuẩn, sử dụng linh kiện chất lượng và trang bị hệ thống quản lý pin (BMS), các rủi ro này được kiểm soát ở mức rất thấp.

Bên cạnh đó, cần nhìn nhận vấn đề trong bối cảnh thực tế. Theo báo cáo của AutoInsuranceEZ, dựa trên dữ liệu từ Ban An toàn Giao thông Vận tải Quốc gia Mỹ (NTSB), Cục Thống kê Giao thông Vận tải Mỹ (BTS) và dữ liệu thu hồi phương tiện, xe điện chạy pin có tỷ lệ cháy thấp hơn đáng kể so với xe xăng, dầu.

Cụ thể, dữ liệu được AutoInsuranceEZ tổng hợp cho thấy xe điện chạy pin ghi nhận khoảng 25 vụ cháy trên 100.000 xe, tương đương tỷ lệ khoảng 0,025%. Trong khi đó, xe sử dụng động cơ xăng, dầu ghi nhận khoảng 1.530 vụ cháy trên 100.000 xe, tương đương khoảng 1,5%.

Tuy nhiên, tỷ lệ cháy nổ pin lithium thấp không đồng nghĩa pin lithium không có rủi ro. Điểm khác biệt là khi xảy ra sự cố, việc xử lý cháy pin lithium có thể phức tạp, khó dập tắt hơn do đặc tính hóa học của cell pin. Vì vậy, chất lượng bộ pin, quy trình sản xuất và cách sử dụng vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn.

Nói cách khác, câu trả lời chính xác nhất cho câu hỏi "Pin lithium xe điện có nổ không?" là: Có thể, nhưng chỉ khi xuất hiện các điều kiện bất thường hoặc bộ pin không đảm bảo chất lượng và an toàn.

NGUYÊN NHÂN PIN LITHIUM PHÁT NỔ LÀ GÌ?

Sau khi hiểu pin lithium xe điện có nổ không, chúng ta cùng tìm hiểu xem vậy đâu là những nguyên nhân pin lithium phát nổ?

Thực tế, pin lithium không tự nhiên phát nổ trong điều kiện sử dụng bình thường. Sự cố thường xảy ra khi bộ pin gặp những điều kiện bất thường khiến pin bị nóng lên quá mức, mất kiểm soát trong quá trình hoạt động hoặc các bộ phận bảo vệ không thể xử lý kịp thời.

Pin Lithium Kém Chất Lượng Hoặc Lỗi Trong Quá Trình Sản Xuất

Chất lượng bộ pin ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ an toàn trong quá trình sử dụng. Những bộ pin sử dụng cell pin không đảm bảo, linh kiện kém chất lượng, quy trình lắp ráp thiếu kiểm soát hoặc không được trang bị hệ thống quản lý pin (BMS) có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn.

BMS đóng vai trò giám sát các thông số quan trọng như điện áp, dòng điện và nhiệt độ của bộ pin, đồng thời đưa ra cảnh báo hoặc ngắt bảo vệ khi phát hiện tình trạng bất thường. Nếu bộ pin không có BMS hoặc BMS hoạt động không hiệu quả, các tình huống như quá sạc, quá xả hoặc nhiệt độ tăng cao có thể không được kiểm soát kịp thời.

Ngoài ra, những bộ pin giá rẻ, không rõ nguồn gốc thường khó đảm bảo chất lượng cell, độ chính xác khi lắp ráp và các bước kiểm tra an toàn trước khi đưa vào sử dụng. Đây là những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ xảy ra sự cố trong quá trình vận hành.

Sạc Pin Không Đúng Cách Hoặc Sử Dụng Bộ Sạc Không Phù Hợp

Một trong những nguyên nhân khiến pin lithium mất an toàn là do thói quen sạc không đúng cách. Nhiều người có thói quen vừa sử dụng xe trong thời gian dài, khiến pin đang ở trạng thái nóng, đã lập tức cắm sạc ngay. Khi đó, pin tiếp tục phải tiếp nhận dòng điện trong lúc nhiệt độ bên trong chưa ổn định, có thể làm tăng áp lực nhiệt và ảnh hưởng đến độ bền của pin.

Ngoài ra, việc sử dụng bộ sạc không tương thích, bộ sạc kém chất lượng hoặc sạc pin trong môi trường nhiệt độ cao cũng có thể khiến pin bị quá tải, sinh nhiệt bất thường và làm tăng nguy cơ xảy ra sự cố.

Mỗi bộ pin lithium đều được thiết kế với giới hạn điện áp và dòng sạc nhất định. Vì vậy, người dùng nên sử dụng bộ sạc phù hợp với thông số của pin, để pin có thời gian hạ nhiệt sau khi vận hành liên tục và tránh tự ý thay đổi cấu hình sạc so với thiết kế ban đầu của nhà sản xuất.

Pin Bị Va Đập Mạnh Hoặc Hư Hỏng Trong Quá Trình Sử Dụng

Trong quá trình sử dụng, bộ pin lithium có thể bị ảnh hưởng bởi các tác động mạnh như tai nạn, va chạm, rơi hoặc bị vật nhọn tác động. Những tác động này có thể làm biến dạng cấu trúc bên trong cell pin, gây hư hỏng các lớp bảo vệ và làm tăng nguy cơ đoản mạch bên trong.

Khi xảy ra đoản mạch, dòng điện có thể tăng đột ngột và tạo ra lượng nhiệt lớn bên trong pin. Nếu nhiệt lượng không được kiểm soát, bộ pin có thể bị nóng bất thường, làm tăng nguy cơ xảy ra cháy hoặc các sự cố nghiêm trọng hơn.

Vì vậy, sau những va chạm mạnh, người dùng không nên tiếp tục sử dụng pin khi chưa được kiểm tra, ngay cả khi bên ngoài bộ pin chưa xuất hiện dấu hiệu hư hỏng rõ ràng.

Tự Ý Độ Chế, Can Thiệp Vào Hệ Thống Pin

Một trong những nguyên nhân thường gặp khiến pin lithium mất an toàn là việc độ xe điện bằng cách tự ý thay đổi cấu hình ban đầu của bộ pin như thay cell, tăng dung lượng, đấu nối thêm linh kiện hoặc can thiệp vào hệ thống điện của xe.

Những thay đổi này nếu không được thực hiện đúng kỹ thuật có thể khiến các bộ phận trong hệ thống pin không còn hoạt động đồng bộ, làm giảm hiệu quả bảo vệ của BMS.

CÁCH SỬ DỤNG PIN LITHIUM XE ĐIỆN AN TOÀN, HẠN CHẾ NGUY CƠ CHÁY NỔ

Để giảm thiểu rủi ro khi sử dụng pin lithium xe điện, người dùng nên lưu ý một số nguyên tắc quan trọng:

• Sử dụng bộ sạc phù hợp với pin: Nên dùng bộ sạc đúng điện áp, dòng sạc theo khuyến nghị của nhà sản xuất. Tránh sử dụng sạc không rõ nguồn gốc hoặc bộ sạc không tương thích với bộ pin.
• Không sạc pin khi pin đang quá nóng: Sau khi di chuyển quãng đường dài hoặc vận hành xe liên tục, người dùng nên để pin có thời gian hạ nhiệt trước khi cắm sạc, thường khoảng 30 phút đến 1 giờ tùy tình trạng sử dụng. Ngoài ra, sau khi sạc đầy cũng nên chờ khoảng 30 phút trước khi vận hành xe, giúp pin ổn định hơn và hạn chế ảnh hưởng đến tuổi thọ.
• Không tự ý độ chế hoặc can thiệp vào bộ pin: Việc thay cell, tăng dung lượng, đấu nối thêm linh kiện hoặc thay đổi cấu hình pin không đúng kỹ thuật có thể ảnh hưởng đến khả năng bảo vệ của BMS và làm tăng nguy cơ mất an toàn.
• Bảo quản và sử dụng pin trong điều kiện phù hợp: Hạn chế để xe hoặc bộ pin ở nơi có nhiệt độ quá cao, môi trường ẩm ướt hoặc chịu tác động mạnh trong thời gian dài.
• Kiểm tra pin khi phát hiện dấu hiệu bất thường: Nếu pin có hiện tượng nóng bất thường, phồng, có mùi lạ, sụt giảm hiệu suất đột ngột hoặc xuất hiện lỗi khi sạc, người dùng nên ngừng sử dụng và kiểm tra trước khi tiếp tục vận hành.

Sử dụng đúng cách không thể loại bỏ hoàn toàn mọi rủi ro, nhưng sẽ giúp pin lithium hoạt động ổn định hơn, kéo dài tuổi thọ và hạn chế tối đa những sự cố không mong muốn trong quá trình sử dụng.

Kết Luận

Pin lithium xe điện có thể xảy ra cháy nổ trong một số trường hợp bất thường, nhưng đây không phải là tình trạng phổ biến nếu bộ pin được sản xuất đúng tiêu chuẩn, trang bị hệ thống bảo vệ phù hợp và sử dụng đúng cách. Việc lựa chọn pin chất lượng, sử dụng bộ sạc tương thích và tuân thủ các nguyên tắc an toàn sẽ giúp hạn chế tối đa rủi ro trong quá trình vận hành.
------------------------------------

CÔNG TY TNHH PSG NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM 

• Địa chỉ: Thôn 3 Thượng Mỹ, xã Vĩnh Trụ, tỉnh Ninh Bình
• Hotline : 0933.055.188
• Website : https://psgvn.com/